tr

Plastikler

Plastikler

Plastik adı tek bir malzeme için kullanılmamaktadır. Demir veya alüminyumu ifade etmek için “metal” ifadesi kullanıldığı gibi “plastik” ismi de farklı özellikte, farklı yapıda ve farklı bileşimde birçok malzemeyi ifade etmek için kullanılmaktadır. Plastiklerin özellikleri çok değişkendir. Bu nedenle plastikler genellikle yün ve metal gibi sayısız geleneksel malzemelerin yerine veya onların tamamlayıcıları olarak kullanılırlar. Plastik sanayinin gelişmesi II. dünya savaşının bitiminden sonra başlamıştır.

Başlangıçta ham madde için kömür kullanılmıştır. Çünkü 1950’lerin ortalarına kadar petrol yeteri kadar ekonomik   değildi. Ham maddenin kömürden petrole dönüşümü plastik sanayisini hızla geliştirmiştir. Birçok yeni ürün art arda keşfedilerek özellikle metal malzemeye büyük bir alternatif oluşturdu. Plastik malzemelerin ekstrüzyon, enjeksiyon ve diğer üretim yöntemleri ile kolay ve kitlesel üretimi bu dönüşümü genişletti, hızlandırdı ve bu günkü seviyelere getirdi.

Plastik malzemelerin diğer birçok malzemenin yerini alması, henüz devam eden bir süreçtir ve önümüzdeki yıllarda; şuan için üretiminde metal, ağaç ve yün kullanılan birçok ürün, daha çok plastik  malzemelerden üretilecektir.

Bütün plastiklerde bir yapı ortaktır. Plastikler makro molekül olarak bilinen çok uzun molekül zincirlerinden oluşurlar. Söz konusu moleküller bir gerdanlık üzerindeki boncuklar gibi tek sıra olarak dizilmişlerdir. Bir plastiği birçok bireysel iplikler içeren bir yün topuna benzer bir yapı olarak düşünebiliriz. Bu toptan bir ipliği çekip çıkarmak çok güçtür, çünkü top içindeki uzun moleküller birbirlerini sıkıca tutmaktadırlar.   Makro molekülü yapan çok sayıda bireysel yapı elemanı “monomer” olarak isimlendirilir (mono=tek, meros=parça). Bu bakımdan makro moleküller ve böylece plastiklerin kendileri genellikle polimer olarak da isimlendirilir (poly=birçok). Plastikleri meydana getirenler, makromolekül eklinde organik bileşimler içeren malzemelerdir. Bu bileşimler doğal ürünlerin dönüşümü ile veya yapay (sentetik) olarak yaratılmışlardır. Kural olarak bu malzemeler belli artlar altında (örneğin sıcaklık ve basınç) işlendiği zaman şekillendirilebilir veya plastik deformasyon uğrarlar. 

PDF

Dosyayı PDF formatında indirmek için tıklayınız.